Soliści, chór kameralny, orkiestra
1h20'
Libretto: Grzegorz Jarzyna i Zygmunt Krauze na podstawie dramatu Witolda Gombrowicza

Prawykonanie koncertowe: 20-21 listopada 2004, Théâtre Sylvia Monfort, Paryż

Pod patronatem mera Paryża, Bertranda Delanoë oraz prezydenta Warszawy Lecha Kaczyńskiego.
Z okazji setnej rocznicy urodzin Witolda Gombrowicza.

Obsada:
Iwona: Dominika Kuźniak
Król Ignacy (bas): Dariusz Machej
Królowa Małgorzata (sopran): Magdalena Barylak
Książe Filip (tenor): Adam Zdunikowski
Szambelan (baryton): Grzegorz Pazik
Iza (sopran): Joanna Tylkowska
Cyryl (kontratenor): Michał Wajda-Chłopicki
Cyprian (kontratenor): Michał Czernikowski
Ciotka Iwony I (alt): Joanna Cortés
Ciotka Iwony II (alt) - Agnieszka Dąbrowska
Dama I (alt) - Joanna Cortez
Dama II (alt) - Agnieszka Dąbrowska

Polska Orkiestra Radiowa
Dyrygent: Andrzej Straszyński

Prapremiera: 29 września 2006, Teatr Narodowy, Warszawska Jesień

Premiera w Operze Narodowej: 1 lutego 2007, Teatr Wielki - Opera Narodowa, Warszawa
Inscenizacja i reżyseria: Marek Weiss-Grzesiński
Dekoracje: Wiesław Olko
Kostiumy: Gosia Baczyńska, Wojciech Dziedzic
Światła: Mirosław Poznański

Soliści i orkiestra Opery Narodowej
Dyrygent: Andrzej Straszyński

Obsada:
Iwona: Kinga Preis
Król Ignacy: Dariusz Machej
Królowa Małgorzata: Magdalena Barylak
Książe Filip: Adam Zdunikowski
Szambelan: Artur Ruciński
Iza: Monika Ledzion
Cyryl: Piotr Łykowski
Cyprian: Krzysztof Kur
Ciotka I: Joanna Cortés
Ciotka II: Agnieszka Dąbrowska


O operze:

Dramat Gombrowicza jest wieloznaczny; postaci i ich zachowania mogą być odczytane w różny sposób. Jest więc miejsce na interpretację. W operze muzyka przejmuje rolę interpretatora. Miałem więc wiele możliwości kształtowania sytuacji i charakterów. Wybrałem najprostszą: nie interpretować w ogóle, lecz przedstawić muzyką każdą z postaci w sposób dosłowny, najprostszy, idąc dokładnie za słowem, zgodnie z moim rozumieniem tego słowa i sytuacji. Poszedłem tą drogą, bo wierzę w siłę klasycznej budowy sztuki Gombrowicza. Mam również nadzieję, że postępując w ten sposób dałem klarowny kierunek dla każdej postaci i stworzyłem więcej miejsca dla reżysera i śpiewaków. Sztuczność - obecna w wersji teatralnej, w sposób ewidentny podkreślona jest formą operową. Forma opery jest bowiem samą sztucznością. Stwarza się w rezultacie nałożenia tych dwóch sztuczności coś, co przekształca pierwowzór teatralny w utwór operowy, zupełnie od niego niezależny.

Iwona - główna postać opery, nic nie mówi. Nie śpiewa. Wypowiada jedynie kilka słów. poprzez swoje milczenie stwarza najbardziej intrygujący węzeł dramatu. Rodzi ono napięcie miedzy Iwoną a pozostałymi osobami, prowadzące do zabójstwa, zabójstwa wreszcie spełnionego, po wielu nieudanych próbach, zabójstwa absurdalnego, na granicy groteski i surrealizmu.

"Iwona, księżniczka Burgunda" komponowana była spontanicznie, w okresie około trzech miesięcy. Nie potrafię pisać o zastosowanym "języku muzycznym" jak również o "technice" i tym podobnych sprawach. Intuicja przy tej pracy na pewno była najważniejsza.


Zygmunt Krauze